دکتر محمد علی نیلفروش زاده

متخصص پوست و مو


استخدام متخصص تغذیه

شروع فاز انسانی طرح فولی

گزارش طرح سلول بنیادی فو

فراخوان بیماران لک,تیرگ

قابل توجه بیماران دارای

ثبت خاطرات در وب سایت

وب سایت شاهراه سلامت

لینک مرکز تحقیقات پوست و

لینک مفید

مشاوره پوست- پیوند مو - لی

كشت و تكثير فيبروبلاستها و تزريق آن براي درمان چين و چروك صورت در اولين بيمار در ايران

چندي پيش اخباري مبني بر كشت و تكثير فيبروبلاستها و تزريق آن براي درمان چين و چروك صورت در اولين بيمار در ايران انتشار يافت. اكنون پس از گذشت شش ماه از آن تاريخ در بيش از دوازده بيمار اين عمل انجام شده و موفقيت آميز بوده است و پس از بررسي در كميته اخلاق پزشكي و پژوهشهاي باليني مراحل اجرا و نتايج آن مورد تا ييد قرار گرفته ودر حال حاضر اين كار براي بيماران قابل انجام است.

اخبار جديد حاكي از موفقيت اخير محققين مركز تحقيقات پوست و سالك و پژوهشكده رويان مي باشد. رياست مركز تحقيقات پوست و سالك، جناب آقاي دكتر محمد علي نيلفروش زاده، متخصص پوست و مو و فلوشيپ جراحي پوست، ليزر و پيوند مو از انگلستان و کانادا مي باشد. ايشان يکي از چهره هاي علمي بين المللي در زمينه جراحي پوست، ليزر و پيوند مو است كه به عنوان Medical Faculty در كنگره بين المللي ساليانه ESHRI اروپا در سال 2003 لندن و سال 2003 برلين انتخاب شده و متد جديد جراحي پيوند مو را تحت عتوان نيلفروش متد در سال 2005 كنگره ساليانه استراليا مطرح نموده ا ست.

ايشان رياست مرکز تحقيقاتي را بعهده دارد که دو سال پياپي موفق به اخذ جايزه برتر جشنواره رازي گرديده و توانسته است کتب و مقالات و نوآوريهايي در سطح بين المللي داشته باشد.

کار بر روي سلولهاي بنيادي پوست، فيبروبلاست، کراتينوسيت و ملانوسيت با موفقيت زيادي با همکاري پژوهشکده رويان، دانشگاه علوم پزشکي اصفهان و تهران در حال انجام است و از موفقيتهاي جديد اين مرکز مي توان به کشت و تکثير فيبروبلاست براي جوانسازي پوست، کشت و تکثير همزمان فيبروبلاست و کراتينوسيت براي ترميم زخم هاي ناشي از سوختگي و اسکار سالک و نيز کشت و تکثير ملانوسيت براي درمان لک و پيس يا ويتيليگو اشاره کرد که درحال اجراست. لذا در مورد سلولهاي بنيادي در پوست و اقدامات انجام شده مصاحبه اي با اين پژوهشگر جوان و موفق ايراني ترتيب داده ايم.

سوال: به عنوان مقدمه لطفا در مورد سلولهاي بنيادي و عملکرد آنها توضيحي بفرماييد.

سلولهاي بنيادي يا Stem cells ابتدا به سلولهاي چند پتانسيلي مغز استخوان گفته مي شد كه توانايي تبديل به انواع سلولهاي خوني را دارند. توانايي تبديل اين سلولها به انواع سلولهاي خوني توجه دانشمندان و پژوهشگران را به طرف تبديل اين سلولها به ساير سلولهاي تخصص يافته بافتهاي ديگر معطوف داشت. پيشرفت مطالعات نشان داد كه در كليه بافتهاي بدن انواعي از سلولهاي بنيادي يافت مي شوند كه توانايي تبديل به سلولهاي تخصص يافته همان بافت را دارند و در مواقع ضروري اختلال بافتي دست به كار شده و تكثير پيدا مي كنند و به دليل داشتن همين توانايي به آنها نام سلول بنيادي داده شد. سلولهاي بنيادي اصولا سلولهاي تخصصي نشده اي هستند كه با دو مشخصه مهم از ديگر سلولها افتراق داده مي شوند: اولا توانايي تكثير و افزايش تعداد براي مدت طولاني دارند و دوم، پس از دريافت پيامهاي شيميايي معين مي توانند تمايز حاصل كنند يا به سلولهاي تخصص يافته اي با عملکردهاي خاص تبديل شوند، مثل سلول قلبي يا سلول عصبي.

عملکرد اين سلولها در بدن اين است که در هنگام اختلال و بيماري تکثير حاصل کرده و سلولهاي جديدي به بافت ارائه مي نمايند و اين اساس سلول درماني را تشکيل ميدهد.

سوال 2- اصولا سلول درماني چيست و چگونه از سلولهاي بنيادي براي سلول درماني استفاده ميشود؟

سلول درماني در واقع عمل پيوند سلولهاي خويش منشا و يا اتولوگ است .روشي كه در حال حاضر تحت عنوان سيستم سلولي اتولوگ يا Autologous Cellular System مطرح مي گردد. در اين روش درماني سلولهاي خود فرد تکثير شده و ممجددا به محل مورد نظر تزريق ميشود تا اختلال ايجاد شده رفع شود.

سوال 3- آيا توانايي تکثير و تمايز در اين سلولها يکسان است ؟

خير، توانايي اين سلولها يکسان نبوده و بر اساس توانايي تکثير اين سلولها يکسان نبوده و بوسيله تمايزي كه حاصل مي كنند تقسيم بندي مي شوند:

1- سلولهاي بنيادي Totipotent يا همه تواني: مي توانند به هر نوع سلولي در بدن تمايز پيدا كرده و تبديل شوند. يك تخمك بارور شده در واقع يك نوع سلول بنيادي همه تواني است. سلولهاي توليد شده در تقسيمات اول تخمك بارور شده نيز همه تواني هستند.

2- سلولهاي بنيادي Pluripotent يا پرتواني: از سلولهاي بنيادي رويان منشا
مي گيرند. اين سلولها كه حدود 4 روز پس از لقاح بوجود مي آيند مي توانند به هر نوع سلولي به جز سلولهاي بنيادي همه تواني و سلولهاي جفت تبديل شده و تمايز حاصل كنند.

3- سلولهاي بنيادي Multipotent يا چندتواني: از سلولهاي بنيادي پرتواني منشا مي گيرند و سلولهاي تخصص يافته از آنها ناشي مي شوند. براي مثال سلولهاي بنيادي خونساز كه در مغز استخوان وجود دارند به همه انواع سلول موجود در خون تبديل مي شوند مثل گلبول قرمز ، گلبول سفيد و پلاكت. مثال ديگر سلولهاي بنيادي عصبي است كه مي توانند به سلولهاي عصبي و سلولهاي حمايت كننده عصبي تبديل شوند.

4- سلولهاي Unipotent يا سلولهاي بنيادي تک تواني: مي توانند فقط به يك نوع سلول تبديل شوند و فقط يك نوع سلول را توليد كنند.

سوال 5- با توجه به اينکه جنابعالي با همکاري پژوهشکده رويان موفق به تزريق سلولهاي فيبروبلاست جهت رفع چين و چروک صورت شده ايد، لطفا توضيحي در مورد سابقه انجام اين کار در دنيا و نيز عملكرد سلولهاي فيبروبلاست بفرماييد.

سلولهاي فيبروبلاست يكي از سلولهاي مهم بافت پوست بوده و عمل اصلي آن ساختن رشته هاي كلاژن مي باشد. اين رشته هاي پروتئيني ساختار اصلي ظاهر و نيز قوام و كشساني پوست را تشكيل ميدهند. با گذشت زمان از ميزان توليد اين رشته ها كاسته ميشود و ظاهر جوان چهره از بين ميرود.اين مطالعات از سال 1995 در ايالات متحده امريكا توسط يك موسسه تحقيقاتي به نام Isolagen آغاز شده است و سپس در كشورهاي ديگر مثل انگليس و بلژيك و فرانسه نيز مورد استفاده قرار گرفت.البته اين موسسه داراي شعبه اي در کشور انگليس مي باشد که تحت نظارت موسسه فوق الذکر فعاليت ميکند و کشورهاي ديگر مانند بلژيک و فرانسه نمونه هاي خود را به آزمايشگاههاي اين موسسه مي فرستند. االبته كليه مراحل كشت و تكثير سلولها در امريكا و در موسسه فوق انجام ميشود و ايران يكي از كشورهاي پيشرو در اين زمينه است و ما توانسته ايم با همكاري پژوهشكده رويان اين روش را براي اولين بار در ايران انجام دهيم.

سوال 6- اين روش داراي چه مراحلي است و چگونه انجام ميشود؟

براي انچام اين عمل ابتدا تكه كوچكي(حدود 3 ميلي متر مربع) از پوست پشت گوش بيمار برداشته شده و براي جدا كردن فيبروبلاستهاي بافت و كشت و تكثير آنها به پژوهشكده رويان فرستاده ميشود. پس از حدود سه هفته سلولها با حجمي معادل 20 ميليون عدد در ميلي ليتر آماده تزريق ميباشند.

سوال 7- در حال حاضر از چه روشهايي جهت پرسازي بافت و رفع چين و چروك استفاده ميشود و مزايا يا معايب احتمالي اين روش كدامند؟

جستجو براي يافتن يك روش درماني مناسب جهت از بين بردن چين و چروك و جوشگاههاي ناشي از جوش و نقايص پوستي همواره يكي از مباحث مورد علاقه پژوهشگران و پزشكان متخصص پوست و جراحان زيبايي بوده است. در اين راستا استفاده از مواد پركننده (Filler agents) به عنوان يك روش درماني از گذشته دور پيشنهاد شده و تاكنون مواد مختلفي براي پركردن چروكهاي صورت و نيز جوشگاههاي فرورفته باقيمانده از جوش و زخم ها مورد بررسي و مطالعه قرار گرفته است. چنانكه در قرن گذشته پارافين به عنوان يك پرکننده براي انجام اين كار پيشنهاد شد كه خيلي زود ناكارآمدي آن و عدم پذيرش اين ماده از طرف بدن اثبات گرديد.

از آن پس مواد بسياري مثل سيليكون مايع، اسيد هيالورونيك، چربي بدن، و مواد ديگر ارائه شد. بطور كلي مواد پركننده را مي توان به 3 دسته تقسيم كرد:

1- مواد صناعي

2- مواد با منشأ حيواني

3- مواد با منشأ انساني.

از مواد صناعي مي توان به شكلي از سيليكون مايع پالايش شده اشاره كرد كه در سال 1960 معرفي شد و تا 30 سال پس از آن تاريخ مورد استفاده قرار گرفت. اما مشكلات متعدد از جمله بروز واكنشهاي حساسيتي باعث توقف استفاده آن گرديد.

در بين مواد با منشأ حيواني نيز مي توان به كلاژن گاوي اشاره نمود كه در سال 1980 پس از آزمايشات و مطالعات گسترده معرفي شد. كلاژن گاوي که با غلظتهاي متفاوت به بازار آمد ابتدا يك ماده بي خطر و موثر مي نمود ولي گزارشات مبني بر واكنشهاي حساسيتي و دوام كوتاه مدت آن (حداكثر چند ماه) محققين را بر آن داشت كه به پژوهشهاي خود در جهت يافتن يك ماده ايده آل ادامه دهند.

در مورد مواد پركننده با منشأ انسان مي توان چربي، كلاژن خود فرد و در آخر تزريق فيبروبلاست كشت داده شده خويش سازگار را نام برد. تزريق چربي مستلزم انجام جراحي و استخراج بافت چربي از محلهايي مانند شكم است و دوام اثر آن نيز چند ماه بيشتر نيست.

كلاژن خويش سازگار نيز از پوست خود بيمار گرفته مي شود در اين روش نيز ميزان زيادي از پوست بيمار مورد نياز است. در اين روش از پوستي كه در جراحي هايي زيبايي برداشته مي شود، كلاژن استخراج مي گردد و براي بدست آوردن 1 ميلي ليتر محلول حاوي كلاژن 5% وسعتي حدود 2 اينچ مربع از پوست مورد نياز است. يك ماده صناعي ديگر اسيد پلي لاكتيك (Poly L- lactic Acid) يا PLA است كه يك پليمر صناعي استريل زيست سازگار مي باشد. تزريق اين ماده در درم عمقي باعث ميشود پروسه سنتز كلاژن توسط ميكروذرات اين پليمر تحريك شود.

يك ماده پراستفاده ديگر اسيدهيالورونيك است كه يك ماده طبيعي بود و توانايي ترميم چروكها و نقايص متوسط تا شديد را دارد. اسيد هيالورونيك در همه بافتهاي انسان و حيوان يافت شده و زيست سازگار است. اين اسيد نقش مهمي در حجم دادن به پوست، شكل دادن به چشم ها و كشساني مفاصل بازي مي كند. با افزايش سن در انسان، سلولها بتدريج توانايي ساخت اين ماده را از دست مي دهند. دو منبع اصلي اسيد هيالورونيك عبارتند از منشأ غير حيواني با استخراج از باكتريها و تاج خروس. اين ماده توانايي جذب آب را به ميزان بالا دارد. تزريق اسيد هيالورونيک روش ديگري است که دوام طولاني نداشته و پايداري آن بطور متوسط بين 5 تا 9 ماه مي باشد و همواره خطر واکنش سيستم ايمني را به همراه دارد.

اما پژوهشهاي انجام شده نشان ميدهند كه به علت استفاده از سلولهاي اتولوگ يا خويش منشا كه از خود بيمار گرفته ميشود در روش تزريق فيبروبلاست خطر تحريك سيستم ايمني وجود ندارد.

در مورد معايب اين راهكار درماني ميتوان به انتظار نسبتا طولاني براي بروز آثار درماني اشاره كرد. زيرا ظهور نتايج منوط به گذشت زمان و انجام پروسه كلاژن سازي در بافت است.البته در كشورهاي ديگر گران بودن اين روش يكي از معايب ديگر آن به حساب ميايد.

سوال8- غير از سلولهاي فيبروبلاست آيا طرحهاي ديگري در زمينه سلول درماني در دست اجرا داريد؟

بله. طرحهاي ديگري مانند كشت و تكثير سلولهاي ملانوسيت يا سلولهاي رنگدانه پوست جهت بيماران مبتلا به لك و پيس يا ويتيليگو و كشت و تكثير سلولهاي كراتينوسيت براي كاشت در محل جوشگاههاي باقيمانده از سوختگي از طرحهاي ديگري است كه در مركز تحقيقات بيماريهاي پوست وسالك در دست اجراست و نتايج آن در آينده اعلام خواهد گرديد.

نقل از روزنامه همشهري


آدرس مطب : تهران ، بلوار آفریقا ، نرسیده به تقاطع میرداماد ، پلاک 67 ، کلینیک جردن
تلفن : 88886501 - 021

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
فرم استخدامفرم رضایتمندی بیماراننظر سنجی در مورد وب سایتفرم مشاوره پیوند موصفحه اصلیبیوگرافیگالری عکسفیلم هالیست موضوعی مقالاتسوالات پزشکیدرباره مااخبارویزیت اینترنتی بیماران رپیامهای کاربرانسایتهای دیگر